Ηρακλείδες

Ο μύθος των Ηρακλειδών, η μυθική αφήγηση που πραγματεύεται την τύχη των παιδιών του Ηρακλή μετά τον θάνατό του, θα μπορούσε να είναι το άδοξο παραγέμισμα της μυθολογίας του Ηρακλής καθόλου, όμως, δεν ισχύει κάτι τέτοιο. Πρόκειται αναμφίβολα για μια από τις σημαντικότερες μυθικές αρτηρίες του αρχαίου κόσμου, με ειδικό βάρος και βαρύνουσα πολιτική σημασία, καθώς λειτούργησε ως αιτιολογικός μύθος για την Κάθοδο των Δωριέων, συγκροτώντας το μυθικό περίβλημα που συνοδεύει -και εν πολλοίς εξηγεί- μυθικά την κάθοδο και εγκατάσταση του δωρικού φύλου στην Πελοπόννησο. Μετά τον θάνατο του Ηρακλή, ο βασιλιάς του Άργους και προαιώνιος εχθρός του, ο Ευρυσθέας, συνέχισε να καταδιώκει τα παιδιά του ήρωα, με αποτέλεσμα να τα εκδιώξει από την Πελοπόννησο. Ο μεγαλύτερος σε ηλικία γιος του Ηρακλή, ο Ύλλος, ανέλαβε σε κάποια φάση εξέλιξης του μύθου τον επαναπατρισμό τους στην Πελοπόννησο. Μια σειρά παρερμηνειών διάφορων χρησμών και αρκετές πολεμικές συγκρούσεις τούς κράτησαν μακριά από τη γη της Πελοποννήσου για αρκετές γενιές, έως ότου κυριαρχήσουν πλήρως σε αυτή και μοιραστούν την εξουσία οι τρεις γιοι του Αριστόμαχου, εγγονού του Ύλλου: ο Τήμενος ανέλαβε την Αργολίδα, ο Κρεσφόντης την Μεσσηνία και η Λακωνία δόθηκε στους γιους του νεκρού Αριστόδημου, τον Ευρυσθένη και τον Προκλή, εισάγοντας έτσι τον θεσμό της διπλής βασιλείας στη Σπάρτη. Η καταγωγή από τους Ηρακλείδες (και κατ' επέκταση από τον Ηρακλή) ήταν πηγή υπερηφάνειας για τους Πελοποννήσιους και στοιχείο ενότητας, όπως αποτυπώνεται και σε μια από τις παλαιότερες σωζόμενες αναφροές στην ένδοξη καταγωγή που κρατά απ' τον Ηρακλή, των Σπαρτιατών εν προκειμένω [...]. Οι Ηρακλείδες ήταν για πολλές δεκαετίες στο περιθώριο της έρευνας. Το έργο αντιμετωπίστηκε ως κατώτερο των υπολοίπων σωζόμενων ευριπίδειων δραμάτων. Τις τελευταίες δεκαετίες -ευτυχώς- επισημάνθηκαν οι ιδιαίτερες αρετές του, και νεότερες μελέτες συμβάλλουν στην ανάδειξη του πυκνού πλέγματος νοημάτων και ιδεών που το έργο ενσωματώνει. Πρόκειται για δράμα δυναμικό, υπό την έννοια ότι σχεδόν όλα τα πρόσωπα μεταβάλλονται στην πορεία εξέλιξης του έργου, μετακινούνται προς κάποια κατεύθυνση· [...]. (από την εισαγωγή του βιβλίου)